Hoe faalangst bestrijden? Ontdek jouw werkelijke competenties en talenten!

Faalangst kan je blokkeren. Weet jij nog hoe het op school ging? Als je een test terugkreeg met een onvoldoende, dan luidde de boodschap dat je “beter je best moest doen”. Je zou dus kunnen stellen dat we allemaal opgegroeid zijn met teveel aandacht voor dingen die we ‘fout’ doen. Het resultaat is in elk geval dat we geen goed beeld hebben van wat we wél goed kunnen, en ‘fouten’ hebben leren zien als iets wat vermeden moet worden.  

Dat merkt ook jobcoach Katleen Rolies: “Faalangst is vaak het resultaat van een verkeerd beeld over je competenties. Dat kan verkeerd zijn in 2 richtingen: je kan je mogelijkheden onderschatten, maar ook overschatten. Mensen die zichzelf onderschatten, durven soms hun eigen competentie(s) of talenten niet zien omdat ze geplaagd worden door faalangst. Je competentie(s) en/of talent(en) erkennen, betekent dat je een bepaald potentieel hebt waarmee je anderen kan helpen. Door jezelf te onderschatten, hoef je dit persoonlijk potentieel niet te erkennen waardoor je geen verwachtingen wekt bij jezelf en anderen. Wanneer je je kop in het zand steekt, kan je ook niemand teleurstellen, geen ‘groeifouten’ maken en vermijd je in elk geval zoveel mogelijk kritiek van anderen. Hierdoor kan je rustig in je comfortzone blijven en verandert er niks. Zelfonderschatting dus in de eerste plaats een vorm van bescherming, maar het kan zich ook tegen jou keren. Want op den duur begint de omgeving je ook te onderschatten, waardoor je ook nog eens bevestiging krijgt van jouw lage zelfbeeld. Na een tijdje heb je faalangst bij de kleinste opdracht.”  

 

Faalangst: in hetzelfde bedje ziek. 

 

Verrassend genoeg steekt faalangst ook de kop op bij mensen die zichzelf overschatten. “Op de werkvloer krijgen je wel eens te maken met collega’s die heel ambitieus zijn, maar waarvan je weet: “dan zal die nog veel moeten bijleren”. Positief is dat deze mensen vaak een ambitieus toekomst- of ideaalbeeld van zichzelf nastreven, maar ze geloven eigenlijk dat het er al is terwijl ze hiervoor nog veel vaardigheden moeten ontwikkelen.  Gevolg kan zijn dat ze zichzelf ‘oververkopen’, waardoor ze in jobs terechtkomen die boven hun kunnen liggen. Daardoor hebben ze meestal ook hoge salarisverwachtingen, ver boven hun werkelijke waarde. Op lange termijn saboteren ze op die manier natuurlijk zichzelf. Iemand die zichzelf overwaardeert tijdens een sollicitatie, wekt ook te hoge verwachtingen bij een werkgever, HR-dienst of bij collega’s. Uiteindelijk krijg je dan op lange termijn eveneens last van faalangst, omdat hij/zij de zelfgecrëeerde verwachtingen niet kan waarmaken. Vaak zien we zelfonderschatting en zelfoverschatting zelfs samen voorkomen in één persoon, omdat het ene wel eens in het andere overslaat. De kunst is om een balans te vinden en voortdurend te bekijken of jouw beeld van wat je kan overeenstemt met de realiteit. 

 

Het goede nieuws is: zowel zelfonderschatters als zelfoverschatters met faalangst kunnen geholpen worden. Samen met een objectieve jobcoach jouw competenties ontdekken en in kaart brengen is een goed startpunt om faalangst te overwinnen. 

 

Wat zijn jouw competenties?

 

Volgens Katleen staren we ons te vaak blind op de vaktechnische competenties bij het zoeken naar een geschikte job. “Dat zijn de dingen waarover we kennis verzameld hebben, zodat we onszelf daar expert in kunnen noemen. Weten hoe je een kraan moet besturen, blind kan typen of boekhoudingsregels kennen, bijvoorbeeld. Maar dikwijls spelen ook emotionele of gedragscompetenties een rol. Dat zijn vaardigheden die we gebruiken in relaties met anderen. Dingen die je pas kan doen als je persoonlijk gemotiveerd bent om ze te doen en als je het zelf ook belangrijk vindt. Het is niet omdat je weet dat je in een sales-functie best vriendelijk kan zijn tegen je klanten dat je dit ook altijd belangrijk vindt, of je altijd zin hebt om het te doen tegenover een onvriendelijke klant.” 

 

 

Kan je alle competenties aanleren?

 

Ken je het Peter Principle? Dat principe stelde de organisatiesocioloog Laurence Peter vast in de zin: in een hiërarchie stijgt elke werknemer tot zijn niveau van onbekwaamheid. Dat wil zeggen: iedereen krijgt promotie tot ze op een functie terecht komen waarvoor ze niet over de nodige vaardigheden beschikken. Probleem is dan natuurlijk: op het moment dat ze in de hoogst mogelijke functie zitten, worden ze onnuttig of zelfs schadelijk voor de organisatie omdat ze het niet kunnen! Daar is sinds de jaren 1960, toen dat onderzoek uitkwam, veel aan veranderd weet Katleen Rolies: “Werkgevers zetten in op het vergroten van het menselijk kapitaal door werknemers ook de kans te geven hun vaardigheden te ontwikkelen of nieuwe dingen bij te leren. Als je het gevoel hebt dat je niet genoeg pijlen op je boog hebt om een taak naar behoren te vervullen, mag je dat dus best toegeven. Als je bovendien zelf een plan hebt om er wat aan te verhelpen, zal je heus die kans wel krijgen via opleidingen of zelfs op maat gesneden individuele trajecten. Eerlijk zijn en een correct beeld hebben van je eigen competenties is dus uiterst belangrijk.”

 

Hoe jouw competenties ontdekken?

 

Weten wat je kan en nog niet kan is dus van groot belang als je gelukkig wil worden in je job. Daarom is het ook één van de aspecten waar de jobmatcher op focust. “In sommige bedrijven hebben ze een onduidelijk beeld over welke competenties hun werknemers hebben. Hierdoor blijven ze wel eens vaag bij het omschrijven van hun verwachtingen qua competentieniveau in vacatures. ‘Teamspirit’ is zo’n competentie die je dikwijls hoort. Het is belangrijk om competenties en verwachtingen zo concreet mogelijk te verwoorden.” Wil jij een concreet en correct beeld over jouw competenties en waarden? Volg dan het personal brandingtraject en krijg een boost in jouw zelfvertrouwen! Of laat één van onze professionele jobcoaches jou begeleiden bij het objectief identificeren en communiceren van jou competenties en talenten. Al onze job coachingtrajecten kan je betalen met loopbaancheques, waardoor je maar 10 euro per uur betaald voor 8u.  

Lees ook:

Gratis infogesprek?